Негізгі мазмұнға өту Негізгі шарлау мәзіріне өту Сайттың төменгі деректемесіне өту
Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Тарих және саяси-әлеуметтік ғылымдар сериясы

ЖОШЫ ҰЛЫСЫ НУМИЗМАТИКАСЫ КОНТЕКСТІНДЕГІ САРАЙШЫҚ СОҒЫЛЫМДАРЫ: ТАРАЛУ АЙМАҒЫ, ЭКОНОМИКАЛЫҚ ЖӘНЕ САЯСИ БАЙЛАНЫСТАР

Жарияланған September 2026

0

Х.Досмұхамедов атындағы Атырау университеті
##plugins.generic.jatsParser.article.authorBio##
×

У.Т. Ахметова

Х.Досмұхамедов атындағы Атырау университеті, Қазақстан және дүниежүзі тарихы кафедрасының профессоры м.а., т.ғ.д.

"Сарайшық" мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығы
##plugins.generic.jatsParser.article.authorBio##
×

Ж.Р. Байғалиев

«Сарайшық» мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығы, аға ғылыми қызметкер, магистр

"Сарайшық" мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығы
##plugins.generic.jatsParser.article.authorBio##
×

Ә.Қ. Мұқтар

«Сарайшық» мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығы директоры, т.ғ.д.

Аңдатпа

Мақалада ортағасырлық Сарайшық қаласында соғылған тиындар Жошы Ұлысы нумизматикасы контекстінде жан-жақты қарастырылып, олардың таралу аймағы, хронологиясы және экономикалық-саяси байланыстар жүйесіндегі орны талданады. Зерттеу барысында археологиялық қазба жұмыстары кезінде табылған нумизматикалық материалдарға кешенді талдау жүргізіліп, тиындарды атрибуциялау, эпиграфикалық оқылым және типологиялық салыстыру әдістері қолданылды. Сонымен қатар нумизматикалық деректер ғылыми каталогтармен және ZENO.RU дерекқорымен салыстырылды. Зерттеу нәтижесінде Сарайшықта соғылған тиындардың жалпы саны нақтыланып, олардың негізгі эмитенттері ретінде Мүрид, Ұлжай-Темір, Болат, Ильбак, Тоқтамыс және Дервиш хандардың есімдері анықталды. Нумизматикалық материалдар Сарайшықта ақша соғу ісі негізінен XIV ғасырдың екінші жартысында, Жошы Ұлысындағы саяси тұрақсыздық кезеңімен тұспа-тұс келгенін көрсетеді. Бұл жағдай орталық биліктің әлсіреуі жағдайында қаланың аймақтық экономикалық және әкімшілік орталық ретінде маңызы артқанын аңғартады. Сонымен қатар, Сарайшықта соғылған тиындардың Қазақстан, Ресей және Украина аумақтарындағы археологиялық ескерткіштер мен көмбелер құрамынан табылуы олардың кең таралу географиясын дәлелдейді. Бұл деректер Сарайшық қаласының Еділ–Жайық өңіріндегі халықаралық сауда және ақша айналымы жүйесінде маңызды рөл атқарғанын көрсетеді.

Зерттеу нәтижелері Сарайшықтың Жошы Ұлысы дәуіріндегі экономикалық, саяси және сауда байланыстарындағы стратегиялық маңызын айқындап, Жошы Ұлысының ақша айналымы тарихын тереңірек зерделеуге мүмкіндік береді.

Тіл

Қазақ

Дәйексөздерді қалай жазу керек

[1]
Ахметова, У., Байғалиев, Ж. і Мұқтар, Ә. 2026. ЖОШЫ ҰЛЫСЫ НУМИЗМАТИКАСЫ КОНТЕКСТІНДЕГІ САРАЙШЫҚ СОҒЫЛЫМДАРЫ: ТАРАЛУ АЙМАҒЫ, ЭКОНОМИКАЛЫҚ ЖӘНЕ САЯСИ БАЙЛАНЫСТАР. Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Тарих және саяси-әлеуметтік ғылымдар сериясы. 3, 90 (Вер 2026). DOI:https://doi.org/10.51889/2959-6017.2026.90.3.025.