Негізгі мазмұнға өту Негізгі шарлау мәзіріне өту Сайттың төменгі деректемесіне өту
Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Тарих және саяси-әлеуметтік ғылымдар сериясы

ХІХ ҒАСЫРДЫҢ ЕКІНШІ ЖАРТЫСЫ МЕН ХХ ҒАСЫР БАСЫНДАҒЫ ЖЕТІСУ ТАТАРЛАРЫНЫҢ КҮНДЕЛІКТІ ӨМІРІНДЕГІ ДІНИ ЖӘНЕ БІЛІМ БЕРУ ТӘЖІРИБЕЛЕРІ

Жарияланған September 2026

0

0

Абай ат. ҚазҰПУ
Аңдатпа

Мақалада ХІХ ғасырдың екінші жартысы – ХХ ғасырдың басында Жетісу өңіріндегі татарлардың күнделікті тарихындағы дін мен білімнің рөлі талданады. Зерттеу күнделікті өмір тарихы, тарихи-антропологиялық және педагогикалық талдау әдістерін біріктіретін пәнаралық тәсілге негізделген, бұл татар диаспорасының полиэтносты әрі көпконфессиялы аймақтық кеңістіктегі діни және білім беру тәжірибелерін кешенді түрде қарастыруға мүмкіндік береді. Зерттеудің негізгі назарында дәстүрлі мұсылман оқу орындарының – мектептер мен медреселердің, сондай-ақ жәдидшілдік идеяларымен байланысты жаңа әдісті мектептердің қызмет ету тетіктері және олардың білім беру стратегиялары мен әлеуметтік мобильділіктің қалыптасуына ықпалы тұр.

Мақалада рухани қызметкерлердің, татар зиялылары мен кәсіпкерлік топтардың ағартушылық бастамаларды ұйымдастырудағы және материалдық қолдаудағы қызметі қарастырылады. Сонымен қатар діни күнтізбемен байланысты күнделікті тәжірибелер, отбасылық тәрбие, қайырымдылық, тұрмыс формалары, киім үлгілері және тұрғын үй кеңістігінің ұйымдастырылуы талданады. Бұл үдерістер арқылы діни нормалар мен әлеуметтік айырмашылықтардың көрініс табуы көрсетіледі. Зерттеуде Жетісу татар қоғамындағы әйелдердің орнына да назар аударылып, олардың діни, білім беру және мәдени өмірге белсенді қатысуы, сондай-ақ ХХ ғасырдың басындағы қоғамдық бастамаларға тартылуы айқындалады

PDF (Русский)
Тіл

Русский

Дәйексөздерді қалай жазу керек

[1]
Қали, А. 2026. ХІХ ҒАСЫРДЫҢ ЕКІНШІ ЖАРТЫСЫ МЕН ХХ ҒАСЫР БАСЫНДАҒЫ ЖЕТІСУ ТАТАРЛАРЫНЫҢ КҮНДЕЛІКТІ ӨМІРІНДЕГІ ДІНИ ЖӘНЕ БІЛІМ БЕРУ ТӘЖІРИБЕЛЕРІ. Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Тарих және саяси-әлеуметтік ғылымдар сериясы. 3, 90 (Вер 2026). DOI:https://doi.org/10.51889/2959-6017.2026.90.3.015.