Мақалада Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарындағы (1941-1945)  Оңтүстік Қазақстандағы әйелдердің әлеуметтік және еңбектегі рөлі талданады. Зерттеу барысында “Double burden”  қосарланған еңбек жүктемесі қарастырылып әйелдердің өндірістік және тұрмыстық міндеттерді қатар алып жүруінің салдары анықталды. Архивтік құжаттар негізінде соғыс жылдарындағы әйелдердің қоғамдағы рөлі айрықша маңызға ие болғаны дәлелденіп отыр. Сонымен қатар әлеуметтік ұтқырлық құбылысы қарастырылады. Алғаш рет орыс-американдық әлеуметтанушы Питирим Сорокиннің зерттеулерінен туындаған бұл құбылыс соғыс жылдары әйелдердің қоғамдағы рөлінің қалыптасуын зерттеуге үлкен мүмкіндік береді. Соғыс жылдары фронтқа кеткен ерлердің жұмыстары мен міндеттерін әйел адамдар өз мойнына алды. Нәтижесінде олардың қоғамдағы орны жоғарлап, вертикалды әлеуметтік ұтқырлықтың бір түрі қалыптасты. Тылдағы еңбек, өндірістік қызмет және қоғамдық ұйымдарға қатысу арқылы әйелдер жаңа мәртебе мен беделге ие болды. Сонымен қатар соғыс жылдары кәсіби даярлықтың жаңа мүмкіндіктері ашылып, әлеуметтік құрылымның динамикасы күшейді. Соғыс жылдары әйелдер гумантиарлық және медициналық салаларда маңызды рөл атқарды, сондықтан олардың еңбегі тек материалдық тұрғыдан емес, моральдық тұрғыдан да үлкен маңызға ие болды.