Негізгі мазмұнға өту Негізгі шарлау мәзіріне өту Сайттың төменгі деректемесіне өту
Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Тарих және саяси-әлеуметтік ғылымдар сериясы

«ОСЫ КҮНІ БІЗ ЖЕТІСУ ОБЛЫСЫН БАСҚАРУҒА КІРІСТІК»: ТҮРКІСТАН КОМИТЕТІНІҢ КОМИССАРЛАРЫ М.ТЫНЫШПАЕВ ПЕН О.ШКАПСКИЙДІҢ ЖҰМЫСЫ ТУРАЛЫ

Жарияланған March 2025

0

0

Казахский национальный педагогический университет имени Абая
Аңдатпа

Кіріспе: 1917 жылдың 6 сәуірінде Уақытша үкімет өлкедегі пайда болған мәселелерді шешу үшін Түркістан комитетін құрды. Жетісу облысы бойынша комиссарлар болып Мұхамеджан Тынышпаев және Орест Шкапский тағайындалды. Уақыт және кеңістіктік ерекшеліктерін ескере отырып, комиссарлардың қызметін қарастыру, шенеуніктердің типтік емес жағдайлары мен мінез-құлық стратегияларын анықтау ұсынылады. Олардың идеялық ұмтылыстары мен практикалық қадамдарын түсінбей, 1917 жылғы Ақпан мен Қазан аралығындағы Жетісудағы қоғамдық-саяси жағдайдың ерекшеліктерін толық түсіну мүмкін емес. Зерттеудің мақсаты мен міндеттері ‒ Уақытша үкімет комиссарларының Жетісудағы жұмысының аспектілерін зерттеу, өлкені басқару процесінде кездескен қиындықтарды анықтау. Комиссарлардың мысалында қазақ және орыс зиялыларының өзара іс-қимылының ерекшеліктерін қарастыру. Нәтижелері. Жетісулық комиссар-лары шешу үшін белгілеген мәселелердің ауқымы зерттелді. Олардың күш-жігері Жетісудағы 1916 жылғы көтерілістің зардаптарын жою және шығындарды өтеу, аймақтағы ұйымдастырушылық мәселелер, Қытайдан босқындарды қайтару, жергілікті тұрғындар мен қоныс аударшы шаруалар арасындағы аграрлық қайшылықтарды шешу, этносаралық алауыздықты жою, білім беру және денсаулық сақтау мәселелері және т.б. сияқты бірқатар өткір мәселелерді шешуге бағытталды. Қорытынды: М. Тынышпаев пен О. Шкапскийдің Түркістан комитетінің Комиссарлары ретіндегі қызметі өтпелі кезеңде өлкені басқаруды жүзеге асыруда ерекше маңызға ие болды. Олардың бірлескен өзара іс-қимылы қазақ және орыс интеллектуалдық элитасы өкілдерінің көзқарастарының ұқсастығы мен моральдық-адамгершілік принциптері жақындығын көрсетеді.

 

pdf (Русский)
Тіл

Русский

Дәйексөздерді қалай жазу керек

[1]
Белоус, С. 2025. «ОСЫ КҮНІ БІЗ ЖЕТІСУ ОБЛЫСЫН БАСҚАРУҒА КІРІСТІК»: ТҮРКІСТАН КОМИТЕТІНІҢ КОМИССАРЛАРЫ М.ТЫНЫШПАЕВ ПЕН О.ШКАПСКИЙДІҢ ЖҰМЫСЫ ТУРАЛЫ. Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Тарих және саяси-әлеуметтік ғылымдар сериясы. 83, 3 (Бер 2025). DOI:https://doi.org/10.51889/2959-6017.2025.84.1.027.