Негізгі мазмұнға өту Негізгі шарлау мәзіріне өту Сайттың төменгі деректемесіне өту
Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Тарих және саяси-әлеуметтік ғылымдар сериясы

ЖАПОНИЯДАҒЫ ТЕМИЯ ҮҢГІРІ ЖӘНЕ ФУГОППЕ ҮҢГІРІНІҢ ПЕТРОГЛИФТЕРІ МЕН ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ТАҢБАЛЫНЫҢ ПЕТРОГЛИФТЕРІН САЛЫСТЫРУ

Жарияланған June 2026

0

0

Казахский Национальный университет имени аль-Фараби
Аңдатпа

Мақала Жапонияның Хоккайдо аймағындағы Темия үңгірі мен Фугоппе үңгіріндегі петроглифтердің мотивтерін Қазақстандағы Таңбалы петроглифтерімен салыстыруды мақсат етеді. Алдыңғы зерттеулерге сүйене отырып, Темия үңгірі, Фугоппе үңгірі және Таңбалы ескерткіштеріндегі жартас өнері екі мәдени аймақ арасындағы ұқсастықтар мен айырмашылық-тарды айқындау үшін қарастырылды. Жапон археологы бұған дейін Фугоппе үңгіріндегі жартас суреттерінің мотивтерін Солтүстік-Шығыс Азиядағы басқа ескерткіштердің жартас өнерімен салыстыру мақсатында жіктеген болатын. Осы зерттеудің авторы Таңбалы жартас өнерінің мотивтерін аталған типологияға енгізді. Салыстырмалы талдау нәтижелері екі дәстүрде де адам бейнелері, жануарлар, балықтар және шамандардың ортақ түрде бейнеленетінін көрсетті. Сонымен қатар, шамандарға қатысты таңбалар мен бейнелеу тәсілдерінде айырмашылықтар бар. Таңбалыда теңіз жақын болмағандықтан қайықтар бейнеленбеген, ал Жапониядан өзгеше, онда құдайлар бейнеленген және жануарлардың түрлік алуандығы көбірек көрсетілген. Бұл ерекшеліктер әр өңірдің табиғи-географиялық және мәдени даму ерекшеліктерімен тығыз байланысты болып табылады және ежелгі қоғамдардың дүниетанымын түсінуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, мұндай айырмашылықтар халықтардың шаруашылық өмірі мен қоршаған ортаға бейімделу деңгейін де айқын көрсетеді. Екі өңірдің жартас өнерін салыстыру олардың рухани мәдениетінің әртүрлі бағытта дамығанын дәлелдейді және тарихи-мәдени байланыстарды зерттеуге маңызды дерек береді. Осылайша, петроглифтер тек көркем бейне ғана емес, сонымен бірге сол дәуірдің әлеуметтік, діни және табиғи жағдайларын сипаттайтын құнды тарихи ақпарат көзі болып табылады.

pdf (English)
Тіл

Русский

Дәйексөздерді қалай жазу керек

[1]
Ниномия , Т., Базарбай, Ж. і Ғабитов , Т. 2026. ЖАПОНИЯДАҒЫ ТЕМИЯ ҮҢГІРІ ЖӘНЕ ФУГОППЕ ҮҢГІРІНІҢ ПЕТРОГЛИФТЕРІ МЕН ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ТАҢБАЛЫНЫҢ ПЕТРОГЛИФТЕРІН САЛЫСТЫРУ. Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Тарих және саяси-әлеуметтік ғылымдар сериясы. 2, 89 (Чер 2026). DOI:https://doi.org/10.51889/2959-6017.2026.89.2.010.