Негізгі мазмұнға өту Негізгі шарлау мәзіріне өту Сайттың төменгі деректемесіне өту
Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Тарих және саяси-әлеуметтік ғылымдар сериясы

ҚАЗАҚ ДАЛАСЫНДАҒЫ ИШАНДАР МЕН МОЛДАЛАР ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ КЕҢЕС ӨКІМЕТІ ТАРАПЫНАН ҚУДАЛАУҒА ҰШЫРАУЫ

Жарияланған September 2026

0

0

МКТУ имени Х.А. Яссави
Аңдатпа

Бұл жұмыста Кеңес өкіметіне дейінгі және алғашқы жылдардағы қазақ даласының діни және әлеуметтік өміріндегі ишандар пен молдалардың рөлі қарастырылады, сондай-ақ Кеңес өкіметі тарапынан діни қызметкерлерді қудалау саясаты талданады. ХХ ғасырдың басында ишандар мен молдалар исламды қазақтар арасында таратуда шешуші рөл атқарды, сондай-ақ қоғамдық өмірді, білім мен мәдениетті ұйымдастыруда маңызды тұлғалар болды. Алайда, Кеңес өкіметінің орнауымен діни институттарды жою үшін белсенді науқан басталды, бұл мұсылман дінбасыларына да әсер етті.

Кеңес өкіметі атеизмді насихаттап, барлық діни көріністерді жоюды талап етіп, ишандар мен молдаларға қарсы қуғын-сүргін ұйымдастырды. Бұл әрекеттерге қамауға алу, депортациялау, ату және басқа да зорлық-зомбылық түрлері кірді. Нәтижесінде діни лидерлердің едәуір бөлігі жойылды немесе қоныс аударуға мәжбүр болды. Қуғын-сүргін дәстүрлі діни құрылымның жойылуына және қазақ халқының өміріндегі терең өзгерістерге алып келді.

Сондай-ақ, жұмыс қазақ қоғамы, мәдениеті мен діни практикасы үшін осы қудалаудың салдарын талдап, ХХ ғасырдағы Қазақстандағы діни және әлеуметтік өзгерістердің Тарихи мәнмәтінін түсіну үшін осы кезеңді зерделеудің маңыздылығын атап өтті.

PDF (Русский)
Тіл

Русский

Дәйексөздерді қалай жазу керек

[1]
Жамелов, Б., Нурбетова , Ж., Бесбаев, М. і Токжигитова, М. 2026. ҚАЗАҚ ДАЛАСЫНДАҒЫ ИШАНДАР МЕН МОЛДАЛАР ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ КЕҢЕС ӨКІМЕТІ ТАРАПЫНАН ҚУДАЛАУҒА ҰШЫРАУЫ. Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Тарих және саяси-әлеуметтік ғылымдар сериясы. 3, 90 (Вер 2026). DOI:https://doi.org/10.51889/2959-6017.2026.90.3.018.