Мақала Қазақстан Республикасындағы тәуелсіздік кезеңінде қалыптасқан көші-қон үдерістерінің тарихи, әлеуметтік-экономикалық және құқықтық ерекшеліктерін кешенді түрде талдауға арналған. Зерттеуде нарықтық экономикаға көшу, саяси трансформация және әлеуметтік құрылымдардың өзгеруі жағдайында елдегі ішкі және сыртқы көші-қон ағындарының бағыттары мен мазмұны қарастырылады. 1990-жылдардың басынан бастап қабылданған «Көшіп келу туралы» және «Халықтың көші-қоны туралы» заңдар негізінде мемлекеттік көші-қон саясатының қалыптасуы, оның этникалық репатриацияны, еңбек және білім алу мақсатындағы көші-қонды реттеудегі рөлі айқындалады.

Мақалада тарихи Отанына оралған этникалық қазақтарды қабылдау, орналастыру, әлеуметтік бейімдеу және ықпалдастыру мәселелері көші-қон саясатының маңызды бағыты ретінде талданады. Түркістан облысы (бұрынғы Оңтүстік Қазақстан облысы) материалдары негізінде көші-қон ағындарының демографиялық құрылымы, жастық құрамы, білім деңгейі мен еңбек әлеуетіне қатысты көрсеткіштері архивтік деректер мен ресми статистика арқылы зерделенеді. Сонымен қатар маусымдық және еңбек миграциясының өңірдің әлеуметтік-экономикалық жағдайына тигізетін ықпалы ашып көрсетіледі.

Зерттеуде білім алу мақсатындағы көші-қон халықаралық білім беру нарығындағы бәсекелестік контекстінде қарастырылып, оның адами капиталды қалыптастырудағы стратегиялық маңызына баға беріледі. Шетелдік және қазақстандық студенттердің көші-қоны білім беру жүйесі, еңбек нарығы және демографиялық қауіпсіздікпен өзара байланыста талданады. Автор көші-қонды тиімді басқару әлеуметтік тұрақтылықты қамтамасыз етудің, аймақтық дамуды қолдаудың және ұлттық экономиканың ұзақ мерзімді дамуына ықпал ететін маңызды фактор екенін ғылыми тұрғыда негіздейді.